NASA SPHEREx Tüm Gökyüzünün En Renkli Haritasını Oluşturdu

NASA tarafından uzaya gönderilen SPHEREx Gözlemevi, astronomi tarihinde önemli bir eşiği geride bıraktı. Görev, yalnızca altı ay gibi kısa bir sürede tüm gökyüzünü tarayarak bugüne kadar oluşturulmuş en renkli evren haritasını ortaya çıkardı.

SPHEREx’in farkı ise kullandığı 102 ayrı kızılötesi dalga boyu. Her bir renk, evrendeki farklı yapıların ve süreçlerin izini taşıyor ve bilim insanlarına benzersiz bir veri seti sunuyor.

SPHEREx Evrenin Geçmişine Işık Tutuyor

SPHEREx (Spectro-Photometer for the History of the Universe, Epoch of Reionization, and Ices Explorer), mart ayında fırlatıldıktan sonra 102 farklı kızılötesi dalga boyunda tüm gökyüzünü haritalamayı başardı. Bu renklerin her biri; yıldızları, sıcak hidrojen gazını, kozmik tozu ve galaksiler arası maddeleri farklı biçimlerde ortaya koyuyor. Böylece tek bir görüntü yerine, çok katmanlı bir evren okuması mümkün hale geliyor.

Elde edilen veriler, evrenin Büyük Patlama’dan hemen sonra yaşadığı kozmik şişme (inflation) dönemini anlamada kritik rol oynayacak. Bilim insanları, bu sayede evrenin neden bugün gördüğümüz yapıya sahip olduğunu daha net biçimde inceleyebilecek. Ayrıca yüz milyonlarca galaksinin uzaklığı ölçülerek üç boyutlu bir evren haritası oluşturuluyor.

SPHEREx’in bu başarısının arkasında özgün tasarımı yatıyor. Teleskopta altı dedektör bulunuyor ve her dedektör, 17 renkli özel filtrelerle çalışıyor. Bu sayede tek bir gözlemde 6×17 olmak üzere toplam 102 renk elde ediliyor. Dünya etrafında günde yaklaşık 14,5 tur atan SPHEREx, her gün 3.600’e yakın görüntü kaydediyor ve geniş görüş alanı sayesinde tüm gökyüzünü yalnızca altı ayda tamamlıyor.

İki yıl sürmesi planlanan ana görev kapsamında SPHEREx’in aynı haritadan en az üç kez daha üretmesi bekleniyor. Bu da evrenin zaman içindeki değişimini karşılaştırmalı olarak inceleme imkânı sunacak ve astronomi araştırmalarında yeni bir dönemin kapısını aralayacak.

NASA’da Lider Değişti, İşte Yeni İsim