Uzayla ilgili haberler genelde “her şey keşfedildi” hissi verir ama aslında durum tam tersi. Güneş Sistemi’nin en büyük gezegenleri olan Jüpiter ve Satürn bile hâlâ sürprizler çıkarmaya devam ediyor. Son keşifler de bunun en net örneklerinden biri.

Gelişmiş teleskoplarla yapılan gözlemler sonucunda bu iki dev gezegenin etrafında yeni uydular bulundu. Sayılar küçük gibi görünse de aslında bu keşifler, gezegen sistemlerinin nasıl oluştuğunu anlamak için oldukça önemli. Yani mesele sadece “birkaç uydu daha bulundu” değil, işin arkasında daha büyük bir hikâye var.

Yeni Uydular Ne Anlama Geliyor?

Yapılan gözlemlerde Jüpiter’in etrafında 4 yeni uydu, Satürn’ün etrafında ise 11 yeni uydu keşfedildi. Bu da toplam sayıyı Jüpiter için 101, Satürn için ise 285 uyduya çıkarıyor. Özellikle Satürn’ün bu alanda açık ara önde olması dikkat çekici.

Ancak bu uydalar öyle büyük ve göz alıcı yapılar değil. Çoğunun çapı sadece yaklaşık 3 kilometre civarında. Ayrıca çok uzak yörüngelerde dolaştıkları ve oldukça sönük oldukları için amatör teleskoplarla görülmeleri neredeyse imkânsız.

Bu keşiflerde kullanılan teleskoplar da oldukça güçlü sistemler. Magellan, Subaru ve Kanada-Fransa-Hawaii teleskobu gibi cihazlar sayesinde bu kadar küçük ve uzak cisimler tespit edilebiliyor. Yani teknoloji ilerledikçe, uzayda “küçük” diye kaçan detaylar da görünür hale geliyor.

Bilim insanlarına göre bu uydular, geçmişte yaşanan çarpışmalar sonucu ortaya çıkan parçaların zamanla bir araya gelmesiyle oluşmuş olabilir. Bu da Jüpiter ve Satürn çevresinin hâlâ oldukça dinamik ve hareketli bir yapıya sahip olduğunu gösteriyor.

Uzayda Akıllı Telefon Çağı Başladı

Jüpiter ve Satürn Etrafında Yeni Uydular Keşfedildi yazısı ilk önce TeknoBurada üzerinde ortaya çıktı.

Son yıllarda uzaya gönderilen uydu sayısındaki hızlı artış, bilim dünyasında yeni çevresel endişeleri beraberinde getirdi. Özellikle internet ve iletişim altyapısı için oluşturulan büyük uydu ağları, yani mega uydu takımları, yörüngedeki uydu sayısının kısa sürede binler seviyesine ulaşmasına neden oldu.

Bu uydular belirli bir süre görev yaptıktan sonra kontrollü şekilde Dünya atmosferine geri gönderiliyor. Ancak bu süreçte ortaya çıkan kimyasal maddelerin atmosfer üzerinde düşündüğümüzden daha büyük etkiler yaratabileceği belirtiliyor.

Uydu Kalıntıları Atmosferde Kirlilik Oluşturuyor

Bilim insanlarına göre uydular görev sürelerini tamamladıktan sonra atmosfere girdiklerinde çok yüksek sıcaklıklara maruz kalıyor. Bu sırada uydu yapısındaki metal ve diğer materyaller yanarak parçalanıyor. Atmosferik yeniden giriş olarak adlandırılan bu süreçte ortaya çıkan maddeler ise atmosferin orta katmanlarında birikmeye başlayabiliyor.

Araştırmalar, özellikle uydu yapısında sıkça kullanılan alüminyumun yanma sonucu alumina parçacıklarına dönüştüğünü ve bu parçacıkların atmosferde uzun süre asılı kalabildiğini gösteriyor. Bunun yanında roket yakıtlarının oluşturduğu siyah karbon parçacıkları ile bakır ve lityum gibi bazı metal elementlerinin de atmosferde tespit edildiği ifade ediliyor.

Bu kimyasal maddelerin zamanla ozon tabakasına zarar verebileceği, stratosferde sıcaklık değişimlerine neden olabileceği ve kutup bölgelerindeki atmosferik dengeleri etkileyebileceği düşünülüyor. Ayrıca bazı durumlarda tamamen parçalanmayan küçük uydu parçalarının Dünya yüzeyine düşme ihtimali de bilim insanlarının dikkat çektiği bir diğer risk olarak görülüyor.

Bu soruna çözüm bulmak için bazı araştırmacılar, görev süresi biten uyduların doğrudan yakılmak yerine geri kazanım ve yeniden kullanım yöntemleriyle değerlendirilmesini öneriyor. Avrupa Uzay Ajansı’nın geliştirdiği ClearSpace-1 görevi de bu yaklaşımın ilk örneklerinden biri olabilir. Proje kapsamında uzaydaki enkazın yakalanması ve güvenli şekilde yörüngeden çıkarılması hedefleniyor. Bilim insanlarına göre uzay faaliyetlerinin sürdürülebilir hale gelmesi için gelecekte bu tür yöntemler kaçınılmaz olabilir.

Uzayda Akıllı Telefon Çağı Başladı

Fırlatılan Her Uydu Atmosferimizde Bir Delik Açıyor yazısı ilk önce TeknoBurada üzerinde ortaya çıktı.

iPhone 14 serisine yatırım yapılmaya devam ediliyor. Apple uydu sistemi için bugün tam 450 milyon dolarlık yatırım yaptı.

Apple bildiğiniz gibi iPhone 14 modellerini Eylül ayında tanıttı ve en önemli özelliklerinden biri uydu üzerinden Acil SOS oldu. Şirket, sunumun Kasım ayında başlayacağını ve hizmetin iki yıl boyunca ücretsiz olacağını doğruladı. Apple uydu sistemi için yatırımlarına devam edeceğini bugün açıkladı. iPhone üreticisi, bu uygulama için yaptığı yatırımları da açıkladı ve bu teknolojinin nasıl çalıştığına dair bilgiler verdi. Uydu iletişim altyapısı, Apple’ın Gelişmiş Üretim Fonu’ndan 450 milyon dolarlık bir yatırımla destekleniyor.

Finansmanın çoğu, merkezi Covington, Louisiana’da bulunan ve Amerika Birleşik Devletleri’nde tesisleri bulunan Globalstar’a yapılıyor. Apple’ın yaptığı yatırım, Globalstar’ın uydu ağını ve yer istasyonlarını güçlendirerek iPhone 14 kullanıcılarının acil servislere erişmesini sağlıyor. Yer istasyonları, özellikle Apple için geliştirilmiş yeni yüksek güçlü antenlerden yararlanıyor.

Apple’ın Globalstar tarafından sağlanan Acil SOS uydu hizmeti, Uluslararası Telekomünikasyon Birliği’nin Radyo Düzenlemelerinde mobil uydu hizmetleri için tahsis edilen L ve S bant spektrumunu kullanır. Globalstar’ın alçak yörüngedeki 24 uydusundan biri, bir iPhone kullanıcısının Acil SOS talebini alıyor.

Bu bilgi, uydudan dünyanın dört bir yanındaki stratejik konumlardaki özel yer istasyonlarına iletilir. En yakın acil servis konumunun kısa mesaj alma özelliği yoksa mesaj, yardım gönderecek Apple tarafından eğitilmiş acil durum uzmanlarının bulunduğu bir aktarma merkezine gelir. iPhone kullanıcıları, acil servislerle metin yoluyla iletişim kurmanın yanı sıra, hücresel veya Wi-Fi bağlantısı olmadığında Find My uygulamasını başlatabilir ve uydu aracılığıyla konumlarını paylaşabilir.

Apple’a göre, bu hizmet bu ayın sonunda Amerika Birleşik Devletleri ve Kanada’daki müşterilere sunulacak. Hizmetin iki yıl boyunca ücretsiz olacağı söylendi. Muhtemelen bu hizmet bir süreden sonra üyelik sistemine dönecek.

Apple Uydu için 450 Milyon Dolarlık Yatırım Yaptı! yazısı ilk önce TeknoBurada üzerinde ortaya çıktı.

Önümüzdeki ay tanıtılacak olan iPhone 13 ailesinin uydu özelliği hakkında bugün üzücü haber geldi. Bu özellik acil durumlarda kullanılabilir.

Apple bildiğiniz gibi Eylül ayının ikinci haftasında karşımıza iPhone 13 ailesi ile çıkacak. Yeni özellikleri ile iPhone 12 sahiplerini kışkırtacak olan bu seri için dün ortaya ilginç bir iddia atılmıştı. Snapdragon X60 modem sayesinde yeni modellerin uydu ile iletişime geçeceği ve 4G/5G bağlantısının zayıf olduğu durumlarda bu özelliğin devreye gireceği söylenmişti.

iPhone 13 uydu özelliği acil durumlarda kullanılacak 

Hücresel verinin zayıf kaldığı durumlarda devreye girip, internet akışını devam ettirecek bu özellik için bugün kötü haber geldi. Açıklamalara göre bu özellik öyle beklediğimiz gibi devrimsel olmayacak. Ancak Apple yine bu özelliği ile bir çok kişinin hayatını kurtarabilir. Önümüzdeki yıl muhtemelen bol bol “iPhone 13 Hayat Kurtardı!” haberleri ile karşınıza çıkarız.

Bloomberg muhabiri Mark Gurman, Apple’ın bu uydu iletişim özelliğini öncelikle, bir kullanıcının kapsama alanı olmayan alanlarda metin göndermesi veya ilk müdahale ekipleriyle iletişim kurması gerekebileceği acil servisler için kullanmayı planladığını açıkladı. Yeni seriler bu donanıma sahip olacak olsa da, Mark Gurman, özelliğin büyük olasılıkla gelecek yıl kullanıma sunulacağına inanıyor.

iPhone 13’teki bu özelliğin iOS 15 ile kullanıma sunulmayacağı ilerleyen sürümler ile OTA üzerinden özelliğin ekleneceği söyleniyor. iOS 15 demişken; Haziran ayındaki WWDC 21‘de tanıtılan çoğu özelliğin iOS 15’in çıkış tarihine yetişmeyeceği ve Aralık ayına doğru bu özelliklerin sunulacağını belirtelim.

Yeni modellerinde Appel A15 yonga setine yer verecek olan Apple, ana ve mini modellerde 4 GB RAM, Pro ve Pro Max modellerinde ise 6 GB RAM kullanacak. Fiyat açısından bu yıl biz Türk kullancıları üzecek olan Cupertinolu firma, bakalım kamera konusunda DxOMark’ta ilk beşe girmeyi başarabilecek mi?

Kara Haber Tez Duyulur! iPhone 13 için Kötü Haber Geldi! yazısı ilk önce TeknoBurada üzerinde ortaya çıktı.

NASA yine bir ilke imza attı. Jupiter’in uydusu olan Ganymede ilk defa görüntülendi. Jupiter’in uydusu gerçekten de görülmeye değer.

NASA‘nın Juno isimli derin uzay sondası, Jüpiter’in en büyük ayı Ganymede’nin yirmi yıl içinde görüntülenen ilk yakın çekim görüntülerini bizlerle buluşturdu. Juno’nun 7 Haziran’da dev ayın yanından geçişi sırasında çekilen görüntüler, uzay aracının JunoCam görünür ışık görüntüleyicisi tarafından yeşil bir filtre kullanılarak çekildi. Yıldız Referans Birimi yıldız navigasyon kamerası Ganymede uydusunun karanlık tarafının siyah beyaz bir görüntüsünü aldı. Bu görüntü Jüpiter’den yansıyan ışıkla aydınlatıldı.

Ganymede ilk defa görüntülendi

NASA tarafından yayınlanan görüntüler, güneş sistemindeki en büyük ay olarak Merkür gezegeninden daha büyük olan Ganymede’nin yerçekimi destekli uçuşundan Juno tarafından döndürülen ilk görüntüleri olarak tarihe geçti. Yayınlanan görüntüler, JunoCam için piksel başına yaklaşık 0,6 mil (1 km) ve navigasyon kamerası için piksel başına 0,37 mil (600 km) çözünürlüğe sahip.

Görüntüler, Ganymede’nin kabuğunu oluşturan buzdaki aydınlık ve karanlık bölgeler, kraterler ve tektonik faylar gibi bir dizi özelliğini de ortaya çıkarıyor.

Uydudan gelen görüntüler hala işlenme aşamasında. Bu görüntülerin işlenmesi uzun bir süre alacağı için daha net görsellere önümüzdeki günlerde erişebileceğiz.

Bu keşifin Ganymede’nin bileşimine, iyonosfere, manyetosfere, radyasyon ortamına ve gelecekteki görevlere yardımcı olarak buz kabuğuna ışık tutması bekleniyor. Yakında yayınlanacak olan diğer görüntüler, tam renkli görüntülerin işlenmesine izin veren kırmızı ve mavi filtreler kullanılarak yapılacak.

San Antonio’daki Güneybatı Araştırma Enstitüsü’nden Juno Baş Araştırmacısı Scott Bolton, “Bu, herhangi bir uzay aracının bir nesilde bu devasa aya en yakın olduğu zamandır. Herhangi bir bilimsel sonuç çıkarmadan önce zamanımızı alacağız, ancak o zamana kadar bu göksel mucizeye hayret edebiliriz.” ifadelerini kullandı.

Jupiter Uydusu Ganymede İlk Defa Görüntülendi yazısı ilk önce TeknoBurada üzerinde ortaya çıktı.

Dünyanın her yerinde askeri darbe, uluslara ve ülkelere büyük felaket getiriyor. Myanmar’da uzay teknolojisi de felaketten nasibini aldı.

Demokrasi ve insan haklarını tehdit eden, ülkelerin geri gitmesine neden olan askeri darbe bu kez Myanmar’ı vurdu. Myanmar yoksul bir ülke ve insani gelişim endeksi de oldukça düşük. Ancak bütün olumsuz koşullara rağmen tarımsal faaliyetlerin takibi için uzaya uydu göndermek için çalışmalar sürüyor. Japonya Havacılık ve Uzay Araştırma Ajansı’ndan gelen açıklamaya göre Myanmar’ın uydusu Uluslararası Uzay İstasyonu’nda bekletiliyor.

Myanmar yeniden demokrasiyi tesis edinceye kadar, iç karışıklıklar nedeniyle şimdilik önüne bakabilecek durumda değil. Söz konusu uydu, Japon Hokkaido Üniversitesi tarafından Myanmar Havacılık ve Uzay Mühendisliği Üniversitesi (MAEU) ile ortak bir projenin parçası olarak oluşturuldu. Myanmar hükümeti tarafından finanse edilen 15 milyon dolarlık bir mikro uydudur. Bildirildiğine göre, birden fazla hazneye sahip iki 50 kg’lık mikro uydudan ilki. Tarım ve balıkçılıkla ilgili çeşitli projelerin uygulanmasında kullanılması planlandı.

Öte yandan bazı Japon yetkililer, uydunun askeri amaçlarla kullanılmasından endişe ettiklerini, ordu tarafından kullanılırsa ölümlere sebebiyet verebileceği için uydunun şimdilik teslim edilmeyeceğini vurguladı. Ancak Myanmarlı mühendislere göre uydu yalnızca tarım ve balıkçılık için kullanılacak ve ordu ile bu durumun bir ilgisi olmayacak. Myanmar’daki darbenin ardından bu projede önemli rol oynayan MAEU rektörü Profesör Kyi Thwin ise bu konuda sessiz kalmayı tercih ediyor.

Japonya her olasılığı değerlendirerek, ülkede halkın katılacağı seçim yapılmadan ve demokrasi egemen olmadan uyduyu teslim etmeme konusunda kararlı görünüyor.

Askeri Darbe, Uzay Teknolojisine de “Darbe” Vurdu! Eyvah! yazısı ilk önce TeknoBurada üzerinde ortaya çıktı.

Çin geçtiğimiz günlerde kendi geliştirdiği BeiDou Navigasyon sisteminin artık tamamen çalışır durumda olduğunu duyurdu. ABD’nin ürettiği GPS’e rakip geliyor.

Yeni navigasyon sistemi BeiDou şu anda ABD’nin GPS, Rusya’nın GLONASS ve AB’nin Galileo navigasyon sistemleri ile aynı ligde. Şu anda, Pakistan dahil 100’den fazla ülke ve Bant ve Yol Girişimi’nin (BRI) bir parçası olan ülkeler zaten sistemi kullanıyor. Uzmanlar, Çin basınına “BeiDou-3‘ün piyasaya sürülmesinin temel nedeninin çekirdek teknolojilerin diğer ülkelerden satın alınamayacağı ve Çin’e uygulanan teknolojik “ambargo” olduğunu belirtti.  Sistemdeki uyduların son partisi bu yılın başlarında gönderildi ve şimdi küresel olarak hizmet vermeye hazır.

Proje, 400’den fazla yerli enstitü, üniversite ve işletmeden 300.000’den fazla bilim adamı, mühendis ve teknisyen getirmiştir. 1990’lardan beri geliştirilme aşamasında idi ve sonunda tamamlandı. Çin Halk Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Xi Jinping, sistemi geçen hafta Büyük Halk Salonu’nda düzenlenen bir törenle tanıttı.

Sistem, ülkenin yabancı navigasyon sistemine olan bağımlılığını etkili bir şekilde düşürüyor. Çin devleti, anakarasında 2019 yılı sonunda 6.5 milyondan fazla karayolu aracı, 40.000 posta ve ekspres teslimat aracı, 36 büyük şehirde 80.000 otobüs, 3.200 iç navigasyon tesisi ve 2.900 deniz navigasyon tesisi, karayolu taşıtları için dünyanın en büyük dinamik izleme sistemini oluşturan BDS‘yi benimsemişti. Artık BeiDou ile Çin ulusal güvenliğini sağlama konusunda önemli bir sisteme kavuştu. İlerleyen zamanlarda Çin üretimi akıllı telefonlarda kullanılıp kullanılmayacağını öğreneceğiz.

Çinlilerden GPS’e Rakip Yeni Navigasyon Sistemi: BeiDou yazısı ilk önce TeknoBurada üzerinde ortaya çıktı.