Tam 30 yıl önce, Netscape ve Sun Microsystems internet uygulamaları için yeni bir çapraz platform betik dili tanıttı: JavaScript. Brendan Eich’in yalnızca 10 günde geliştirdiği bu dil, kısa sürede web sayfalarına etkileşim kazandırarak programcılar ve amatörler için erişilebilir bir araç haline geldi. Bugün JavaScript, tahminlere göre tüm web sitelerinin %98,9’unda kullanılıyor.

O dönemde, Java ile birlikte pazarlansa da aslında bambaşka bir yapıya sahipti. Java büyük ölçekli kurumsal uygulamalar için geliştirilirken, JavaScript daha küçük, istemci taraflı görevleri üstlenmek üzere tasarlandı. Aradan geçen yıllarda Java applet’leri tarihe karışırken, JavaScript modern web’in vazgeçilmez temeli haline geldi.

JavaScript Tarihinde Dönüm Noktaları Ve Bugünkü Konumu

JavaScript’in ilk adı aslında “Mocha” olarak düşünülmüştü. Netscape kısa süreliğine “LiveScript” adını kullandıktan sonra JavaScript’te karar kıldı. Dil, Aralık 1995’te duyuruldu ve Mart 1996’da 1.0 sürümüne ulaştı. Netscape Navigator üzerinden kullanıcılar ilk kez özelliklerini deneyimledi.

Microsoft’un Internet Explorer’ı Windows 9x’e entegre etmesiyle tarayıcı rekabeti kızıştı. Netscape zamanla sahneden çekildi, ancak JavaScript yoluna devam etti. Bugün yalnızca tarayıcıların değil, sunucu taraflı framework’lerin ve bulut tabanlı uygulamaların da temelinde yer alıyor.

Bu basit dilin endüstri standardı haline gelmesi ECMAScript spesifikasyonlarıyla mümkün oldu. ECMA (European Computer Manufacturers Association) tarafından yönetilen bu standartlar, dilin gelişimini ve uyumluluğunu garanti altına aldı. Böylece JavaScript, farklı platformlarda aynı şekilde çalışabilen evrensel bir dil haline geldi.

Ancak dilin adı hâlâ tartışmalı. Oracle, Sun Microsystems’i satın aldıktan sonra “JavaScript” markasının haklarını elinde bulunduruyor. Topluluk, bu ismin özgürce kullanılmasını istese de Oracle’ın geri adım atmaya niyeti yok. Buna rağmen efsane dil, topluluk desteği ve açık standartlarla büyümeye devam ediyor.

One UI 8.5 ile İnternet Kullanımınız Düşecek

JavaScript 30 Yaşında: Web’in Gizli Kahramanı yazısı ilk önce TeknoBurada üzerinde ortaya çıktı.

Google, yaptığı açıklamayla JavaScript desteği olmayan tarayıcılarda Google Arama’nın artık kullanılamayacağını duyurdu. Şirket, bu değişikliğin hem kullanıcı güvenliğini artırmayı hem de arama deneyimini iyileştirmeyi hedeflediğini belirtti. JavaScript’in devre dışı bırakıldığı durumlarda birçok Google Arama özelliği düzgün çalışmıyor ve arama sonuçlarının kalitesi düşüyor. Google yetkilileri, bu değişimin özellikle spam ve kötüye kullanım gibi sorunlarla mücadelede önemli bir adım olduğunu vurguladı.

JavaScript Desteği Neden Önemli?

JavaScript, modern web sitelerinin büyük bir kısmında kullanılan temel bir programlama dili. 2020 yılında yapılan bir GitHub anketine göre, web sitelerinin %95’i JavaScript’i bir şekilde kullanıyor. Google’a göre, JavaScript desteği sayesinde kullanıcılar daha güncel ve alakalı bilgilerle buluşurken, sistem kötü amaçlı botlara karşı daha iyi korunuyor. Ancak, JavaScript’in güvenlik açıklarına açık bir teknoloji olduğu da biliniyor. 2024 yılında yapılan bir araştırma, JavaScript tabanlı hizmetlerin %70’inin üçüncü taraf kütüphaneler nedeniyle kritik güvenlik açıklarına sahip olduğunu ortaya koydu.

Google, bu değişikliğin yalnızca kullanıcıların %0.1’ini etkileyeceğini belirtti. Ancak bu oran, Google’ın günde 8.5 milyar arama işlediği düşünüldüğünde, milyonlarca kullanıcı anlamına geliyor. Özellikle JavaScript’i devre dışı bırakan kullanıcılar ve bazı erişilebilirlik araçları kullanan bireyler için bu değişiklik önemli bir engel oluşturabilir.

Google’ın JavaScript desteği zorunluluğu, yalnızca bireysel kullanıcıları değil, üçüncü taraf analiz ve sıralama kontrol araçlarını da etkiledi. Özellikle SEO uzmanları tarafından kullanılan bu araçlarda, Google Arama ile ilgili veri toplama süreçlerinde sorunlar yaşanıyor. Google’ın bu adımı, arama motoru trendlerini izleyen araçların etkinliğini azaltabilir.

Google’ın JavaScript desteğini zorunlu hale getirmesi, arama motoru dünyasında önemli bir dönüm noktası olabilir. Güvenlik ve kullanıcı deneyimi açısından avantajlar sağlasa da, bu değişimin erişilebilirlik ve üçüncü taraf araçlar üzerindeki etkileri uzun vadede tartışma konusu olacak gibi görünüyor.

JavaScript Desteği Olmayan Tarayıcılara Google’dan Yasak yazısı ilk önce TeknoBurada üzerinde ortaya çıktı.