Teknolojinin henüz emekleme döneminde olduğu 1863 yılında, bir İngiliz yazar yapay zeka ve makinelerin insanlar üzerindeki potansiyel etkileri hakkında bir mektup kaleme aldı. Samuel Butler tarafından yazılan ve “Darwin Makineler Arasında” başlıklı bu mektup, Yeni Zelanda’da yayımlanan The Press gazetesinde yer aldı. Butler, makinelerin bir gün evrimleşerek insanlar üzerinde baskın bir tür haline gelebileceğini öne sürdü. Bu düşünceler, günümüz yapay zeka tartışmalarına şaşırtıcı şekilde benzer bir bakış açısı sunuyor.

Yapay Zeka ve 19. Yüzyılın Öngörüsü

Samuel Butler, Charles Darwin’in evrim teorisinden yola çıkarak makinelerin de bir tür “evrim” geçirebileceğini savundu. Ona göre makineler, daha karmaşık ve zarif hale geldikçe, bir gün insan zekasını aşabilecek bir bilinç geliştirebilirdi. Hatta Butler, makinelerin insanlara bağımlı olacağı bir dönemden sonra, bu ilişkinin tersine dönebileceğini öngördü.

Mektupta kullanılan çarpıcı bir ifade şöyleydi: “Her gün makineler bize karşı biraz daha güç kazanıyor; her gün onlara biraz daha bağımlı hale geliyoruz.” Bugün yapay zeka ile ilgili tartışmalarda sıkça duyduğumuz bu tür ifadeler, Butler’ın 19. yüzyılda yaptığı uyarılarla birebir örtüşüyor.

Wow – the question of pausing or stopping AI is over 161 years old pic.twitter.com/MeXgg55PTN

— Peter Wildeford (@peterwildeford) January 8, 2025

Butler’ın 1863’teki bu öngörüleri, günümüzde yapay zekanın getirdiği riskler üzerine yapılan tartışmaları anımsatıyor. Özellikle son yıllarda gelişmiş yapay zeka modellerinin ortaya çıkışıyla beraber, bu teknolojilerin insanlık üzerindeki etkileri konusunda çağrılar ve uyarılar yapılıyor. Butler’ın mektubunda, makinelerin evrimsel süreçte üstünlük kurabileceği fikri, bilim kurgu eserlerinde de sıkça işlenmiş bir tema haline geldi.

Ancak Butler, bu durumu kabul etmek yerine şöyle bir öneride bulunmuştu: “Bütün makineler yok edilmeli. İnsanlığın çıkarlarını korumak için bir ölüm kalım savaşı ilan edilmeli.” Bu cesur ve radikal öneri, onun makinelerin kontrolsüz gelişimine karşı duyduğu korkuyu açıkça ortaya koyuyor.

Butler’ın bu görüşleri, teknolojinin o dönemdeki sınırlı seviyesine rağmen, bugünün yapay zeka tartışmalarına ışık tutuyor. Görünüşe göre, makinelerle olan ilişkimizi sorgulama ihtiyacı, 19. yüzyıldan beri hiç değişmemiş.

1863 Yılından Kalma Yapay Zeka Korkusu yazısı ilk önce TeknoBurada üzerinde ortaya çıktı.